🌍 TOKAJ (WĘGRY/SŁOWACJA)

💎 CIEKAWOSTKI GEOLOGICZNO-ARCHEOLOGICZNE

• Dwa obsydiany, jedno pasmo. W górach Tokaj-Zemplén występują dwa główne typy chemiczne: „Carpathian 1" (Słowacja — Viničky i Cejkov; szklisty, prześwitujący) oraz „Carpathian 2" (Węgry — okolice Mád i Tolcsva; nieprzezroczysty, o niższej zawartości SiO₂).
• Użycie od Gravettian po neolit. Obsydian C1 użytkowano nieprzerwanie od kultury gravette przez cały neolit; C2 ograniczał się głównie do aurignackiej i neolitycznej sieci wymiany.
• Skanie Węgier i południe Bałkanów. Sieć dystrybucji obsydianu karpackiego sięgała nawet 850 km na południe — do Macedonii (Kilikoglou et al. 1996), a na północy przekraczała Karpaty.
• Obsydian jako prehistoryczny towar strategiczny. Był najwyżej cenionym surowcem krzemionkowym Europy Środkowej — wystarczy jedno uderzenie, by uzyskać ostrze ostrzejsze od chirurgicznego skalpela.
• Złoża mioceńskie (~11-12 Ma). Obsydian tokajski powstał w neogenie — jest znacznie młodszy niż kredowe krzemienie jurajskie (ok. 160 Ma) i innych pasm Europy.

Źródła: Rosania et al. 2008 — Antiquity Project Gallery (Cambridge), FlintSource — Carpathian obsidian, Hovorka & Illášová 2010 (CBGA) | Redakcja: Redakcja Krzemiennika