🌍 WADI HAMMEH 27 (JORDANIA)

💎 CIEKAWOSTKI GEOLOGICZNO-ARCHEOLOGICZNE

• Natufian — łowcy z kopalniami. Wadi Hammeh 27 (Jordania, dolina Jordanu) to warsztaty kultury natufijskiej (ok. 11 000 p.n.e.) — ludzie, którzy polowali i zbierali, ale już systematycznie eksploatowali krzemień do produkcji narzędzi.
• Najstarsze warsztaty „przemysłowe". Zespół Edwardsa udokumentował, że warsztaty w Wadi Hammeh to jedne z najstarszych znanych systematycznych centrów obróbki krzemienia — przed rolnictwem, przed ceramiką, przed domami.
• Sierpy natufijskie. Z krzemienia z Wadi Hammeh wyrabiano charakterystyczne sierpy natufijskie — wykonywano je jako wióry z połyskową retuszem, wmontowane w kościane rękojeści, i użyto do żęcia dzikich zbóż (przed udomowieniem).
• Kontekst geologiczny. Krzemień pochodzi z formacji eoceńskich (wapienie Belqa) Jordani — jasne, szare cherty doskonałej jakości.
• Droga do rolnictwa. Warsztaty w Wadi Hammeh pokazują, że intensywna obróbka krzemienia i żęcie dzikich zbóż były fundamentem neolitycznej rewolucji — kopalnie krzemienia poprzedziły pola pszenicy.

Źródła: Edwards P. C. 1991 — Wadi Hammeh 27 (PEF Annual), Garrard A. — badania epipaleolitu Jordanu | Redakcja: Redakcja Krzemiennika