🌍 ÇATALHÖYÜK OBSIDIAN SOURCES (TURCJA)

💎 CIEKAWOSTKI GEOLOGICZNO-ARCHEOLOGICZNE

• Çatalhöyük — 9000-letnie miasto. Jedno z najstarszych miast świata (7400–6000 p.n.e., Anatolia Środkowa) — zabudowane ciasno, bez ulic, z dostępem przez dachy. Jego mieszkańcy masowo używali obsydianu z Göllü Dağ do narzędzi i lusterek.
• Göllü Dağ — wulkaniczny raj. Göllü Dağ („Goliasty Górski") w Kapadocji to jedno z największych prehistorycznych źródeł obsydianu na Bliskim Wschodzie. Zespół Renfrew (1970) wykazał, że pochodziło stąd ok. 75% obsydianu znajdywanego na stanowiskach Levantu i Mezopotamii.
• 160 km — najstarsza „droga handlowa". Obsydian z Göllü Dağ transportowano do Çatalhöyük (ok. 160 km) — to jedna z najstarszych potwierdzonych sieci wymiany długodystansowej na świecie. Wymiana ta funkcjonowała już ok. 7000 p.n.e.
• Lusterka i noże ceremonialne. Çatalhöyük słynie z doskonale polerowanych lusterek obsydianowych — to jedne z najstarszych znanych example weneckiego polerowania szkła wulkanicznego.
• Symbolika przestrzeni. Analizy śladów zużycia wskazują, że obsydian służył nie tylko praktyce — noże ceremonialne z grobów Çatalhöyük sugerują statusowy charakter surowca.

Źródła: Renfrew C. 1970 — Obsidian trade in the Near East (Anatolian Studies 20) | Redakcja: Redakcja Krzemiennika